TÌNH HUỐNG PCDN [SỐ 22]: CHI PHÍ ĐÀO TẠO NHÂN VIÊN MỚI

TÌNH HUỐNG PHÁP CHẾ DOANH NGHIỆP [SỐ 22]: CHI PHÍ ĐÀO TẠO NHÂN VIÊN MỚI

Công ty tuyển dụng nhân viên mới và xây dựng lộ trình đào tạo để nhân viên làm việc lâu dài. Khi tuyển dụng, công ty trao đổi rõ về lộ trình phát triển, bao gồm: đào tạo 01 tháng để thích nghi, thuê công ty dịch vụ đào tạo tiếp 02 tháng về nghiệp vụ, thử việc 02 tháng, nếu thử việc đạt thì hai bên ký hợp đồng lao động chính thức.

Trong quá trình này, công ty trả chi phí đào tạo cho đơn vị đào tạo mỗi tháng 10 triệu đồng/ứng viên; trong thời gian học việc, mỗi ứng viên được công ty hỗ trợ 2,5 triệu đồng/tháng; trong thời gian thử việc, mỗi ứng viên được trả lương thử việc là 5,5 triệu đồng/tháng.

Sau quá trình đào tạo và thử việc, 05 người được ký hợp đồng lao động chính thức, 03 người không được ký hợp đồng lao động. Trong số 05 người được ký hợp đồng, có 02 người làm việc được 02 tháng thì cùng nghỉ việc và chuyển sang làm cho công ty khác. Công ty yêu cầu 02 người lao động này hoàn trả chi phí đào tạo và các khoản đã hỗ trợ trước đó nhưng người lao động không đồng ý. Người lao động cho rằng việc đào tạo là do công ty tự tổ chức, không phải theo yêu cầu của họ nên họ không có nghĩa vụ hoàn trả; họ viện dẫn quy định của Bộ luật Lao động, cho rằng công ty chỉ có quyền đào tạo người học việc 03 tháng, hết thời hạn này thì phải ký hợp đồng lao động, chứ không được thủ việc tiếp; đồng thời họ có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định pháp luật.

Đối với 03 người lao động không được ký hợp đồng lao động, các cá nhân này khởi kiện công ty, cho rằng sau quá trình đào tạo và thử việc, công ty có nghĩa vụ phải ký hợp đồng lao động với họ, không được từ chối với lý do không đạt yêu cầu vì thời gian họ làm việc cho công ty đã kéo dài 05 tháng; họ cũng viện dẫn quy định của Bộ luật Lao động, cho rằng công ty chỉ có quyền đào tạo người học việc 03 tháng, hết thời hạn này thì phải ký hợp đồng lao động, chứ không được thủ việc tiếp.

Từ sự việc trên, trong vai trò là Luật sư tư vấn thường xuyên cho doanh nghiệp, Luật sư tại Share Lawyers có chia sẻ như sau:

Về rủi ro của doanh nghiệp:

Do không hiểu biết đầy đủ về quy định pháp luật, thiết lập rõ ràng các thỏa thuận về học việc, đào tạo, thử việc, nên doanh nghiệp đối mặt với tranh chấp từ cả hai nhóm người lao động nêu trên, mà không có chứng cứ rõ ràng để bảo vệ quyền lợi của mình. Đối với người lao động đã nghỉ việc, doanh nghiệp không có cơ sở pháp lý vững chắc để yêu cầu hoàn trả chi phí đào tạo, dẫn đến nguy cơ mất chi phí đã đầu tư cho việc đào tạo. Đối với người lao động không được ký hợp đồng, doanh nghiệp đối mặt với rủi ro bị yêu cầu công nhận quan hệ lao động và buộc phải ký hợp đồng lao động, làm phát sinh nghĩa vụ ngoài mong muốn.

Tranh chấp đồng thời với nhiều người lao động làm gia tăng chi phí, ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhân sự và uy tín của doanh nghiệp.

Về nghiệp vụ của Pháp chế:

Pháp chế của công ty chưa tư vấn rõ cho công ty về từng quan hệ pháp lý của từng giai đoạn học việc, thử việc, hợp đồng lao động; chưa làm rõ được công ty không có quyền thử việc nếu đã ký hợp đồng đào tạo 03 tháng với người lao động trước khi ký hợp đồng lao động; chưa xác định rõ, tách bạch về bản chất pháp lý và tư vấn xác lập thỏa thuận riêng cho các giai đoạn: học việc, đào tạo, thử việc… dẫn đến việc công ty không tuân thủ đúng quy định pháp luật, không xác lập được cơ sở bảo vệ quyền lợi của công ty.

Lẽ ra, khi thực hiện công việc, pháp chế cần tư vấn rõ ràng về pháp luật cho lãnh đạo công ty hiểu, xây dựng đầy đủ hồ sơ pháp lý cho từng giai đoạn sử dụng lao động, bao gồm thỏa thuận đào tạo nghề, thỏa thuận thử việc và hợp đồng lao động; đồng thời xác định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên trong từng giai đoạn, tư vấn cho phòng, ban có liên quan xác lập chứng từ phù hợp, để kiểm soát rủi ro phát sinh.