TÌNH HUỐNG PCDN [SỐ 16]: VƯỢT QUYỀN ĐIỀU HÀNH TRONG QUẢN LÝ CÔNG TY

TÌNH HUỐNG PHÁP CHẾ DOANH NGHIỆP [SỐ 16]: VƯỢT QUYỀN ĐIỀU HÀNH TRONG QUẢN LÝ CÔNG TY

Doanh nghiệp là công ty cổ phần, có quy mô vừa, có cơ cấu quản trị tương đối đầy đủ, trong đó thẩm quyền quyết định các khoản đầu tư, sử dụng nguồn vốn lớn phải được Hội đồng quản trị hoặc Đại hội đồng cổ đông phê duyệt theo đúng mức thẩm quyền quy định tại Điều lệ và pháp luật. Tuy nhiên, trong thực tế điều hành, Tổng giám đốc – đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có xu hướng chủ động quyết định nhanh về đầu tư, kinh doanh mà không tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục phê duyệt.

Trong bối cảnh bất động sản có tín hiệu sôi động, Tổng giám đốc đã dồn lượng tiền có sẵn của doanh nghiệp và vay thêm từ ngân hàng để ký và thanh toán một hợp đồng đầu tư mua lại 45% vốn góp của một công ty đang thực hiện một dự án xây dựng nhà ở, với mức giá rất tốt. Khi cử nhân sự vào tiếp nhận một số công việc tại công ty sau đầu tư, Tổng giám đốc phát hiện sau khi mua phần vốn góp không bao lâu thì dự án phải tạm dừng, do cơ quan địa phương có sai phạm trong việc quản lý đất đai liên quan đến khu đất thực hiện dự án. Đây cũng là nguyên nhân mà giá bán phần vốn góp rất tốt.

Khi biết thông tin này, Chủ tịch Hội đồng quản trị của doanh nghiệp yêu cầu Ban kiểm soát tiến hành rà soát và phát hiện việc sử dụng vốn đầu tư đã không được phê duyệt đúng thẩm quyền theo Điều lệ. Hội đồng quản trị yêu cầu Tổng giám đốc phải xử lý nhanh, định hướng thoái vốn khỏi dự án, đồng thời yêu cầu Tổng giám đốc phải chịu trách nhiệm cá nhân về các khoản thiệt hại phát sinh. Tổng giám đốc cho triển khai thoái vốn, nhưng thông tin xấu về pháp lý của dự án đã lan đi rất nhanh nên không có đối tác nào muốn mua. Vì vậy, việc thoái vốn không thể thực hiện được.

Từ sự việc trên, trong vai trò là Luật sư tư vấn thường xuyên cho doanh nghiệp, Luật sư tại Share Lawyers có chia sẻ như sau:

Về rủi ro của doanh nghiệp:

Doanh nghiệp có nguy cơ chịu thiệt hại, thua lỗ tài chính lớn do quyết định đầu tư sai lầm của Tổng giám đốc. Nếu Tổng giám đốc không vượt thẩm quyền mà trình Hội đồng quản trị xem xét theo đúng thẩm quyền, tìm hiểu kỹ và quyết định cẩn trọng, thì đã hạn chế được rủi ro dự án bị tạm dừng triển khai. Hoặc ít nhất, nếu muốn thoái vốn mà dự án không gặp bất lợi về pháp lý thì cũng dễ thực hiện hơn. Rủi ro trước mắt là khoản đầu tư của doanh nghiệp có nguy cơ thua lỗ. Rủi ro nội bộ là tranh chấp giữa Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc có thể phát sinh, ảnh hưởng đến hoạt động điều hành và niềm tin của cổ đông.

Về nghiệp vụ của Pháp chế:

Pháp chế, trong bối cảnh này, cần nhận diện rõ việc sử dụng vốn cho các hoạt động đầu tư hoặc kinh doanh có rủi ro cao cần phải được kiểm soát chặt chẽ về thẩm quyền. Khi phát hiện dấu hiệu không đúng thẩm quyền, cần yêu cầu rà soát, xác định rõ căn cứ pháp lý và trình tự phê duyệt theo Điều lệ và quy định pháp luật. Nếu doanh nghiệp chưa có quy chế chi tiết để thực hiện quy định của Điều lệ và pháp luật về đầu tư và sử dụng vốn thì cần phải kiến nghị xây dựng, ban hành để làm rõ, giúp cho việc quản trị, điều hành doanh nghiệp hiệu quả và an toàn hơn.